Lượt xem

507
Lượt xem

Lượt chia sẻ

29
Lượt chia sẻ
Đăng 2 tháng trước
Đọc trong 6 phút

Thông điệp của Dịch Giả Aozora khi dịch bài này:

Tham lam là một trong 7 tội lỗi của con người theo Kinh Thánh. Lòng tham cũng tạo nên "lục dục" là nguồn gốc đau khổ của con người theo quan điểm của Phật giáo. Trong hầu hết các nền văn hóa đó đều là thói xấu không thể chấp nhận. Nhưng bạn có tin không, nếu biết cách tiết chế và chuyển hướng tật xấu cố hữu này vào đúng chỗ, nó có thể làm cuộc sống tốt đẹp hơn đấy! Bài viết dưới đây sẽ giải thích và hướng dẫn bạn tạo ra điều thần kì đó!

Tham Lam Có Phải Luôn Là Xấu?

Hầu hết chúng ta đều không muốn bị gọi là "tham lam". Chẳng ai muốn trở thành kẻ chỉ biết chất đầy cái đĩa của mình và bỏ mặc những người khác bị đói, hoặc là kẻ chỉ chăm chăm chờ người thân họ hàng mình chết đi để hưởng thừa kế. Sự tham lam hé lộ một mặt tối của bản chất con người.

Tuy vậy luôn có 2 mặt cho mỗi đồng xu. Liệu có mặt tích cực nào cho việc làm người ích kỉ hay không?

Sự tham lam có lí do để tồn tại

Khi một người cảm thấy không thoải mái về sự an toàn của bản thân, sự lo lắng của họ có thể biểu hiện ra bằng tính tham lam. Nỗi lo lắng này có thể xuất phát từ sự tổn thương hay bị bỏ rơi. Ví dụ, một người lớn lên trong cảnh không đủ ăn có thể sẽ tích trữ thức ăn và nuông chiều bản thân quá mức khi trưởng thành.

Thêm vào với sự lo lắng, nhiều người tham lam lại có vấn đề về lòng tự trọng. Một đứa trẻ không nhận được nhiều sự quan tâm của người khác sẽ buộc phải lớn lên thành một người được trọng vọng. Những người đang mông lung về mục đích sống đôi khi sẽ tự ràng buộc giá trị bản thân của mình với việc có thật nhiều của cải. Những của cải đó không thay thế được tình thương, nhưng họ có thể sẽ cảm thấy một cảm giác thoải mái tạm thời từ việc sở hữu vật chất.[1]

Trước tất cả những tin tức tiêu cực hiện nay, người ta đang cảm thấy bị đe dọa hơn bao giờ hết. Bạn có thể đã nhận ra một sự gia tăng các hành vi tham lam khi mà tất cả chúng ta đều phải vật lộn với những thời điểm bấp bênh trong cuộc sống.

Chúng ta có thể hiểu tại sao một số người lại hành xử như vậy, nhưng điều đó không làm cho chúng ta thêm yêu những người tham lam. Kể cả khi bạn biết lí do tại sao bạn mình lúc nào cũng lấy quá nhiều miếng pitsa, thì bạn vẫn cứ bị đói thôi.

Việc lấy đi quá nhiều sẽ làm hại những người khác

Việc lấy nhiều hơn những gì bạn cần nghe có vẻ không phải là xấu, nhưng tham lam có thể lại là tiêu cực với những người khác. Hãy nhìn xem chuyện gì sẽ xảy ra khi cơ quan thời tiết dự báo một cơn bão lớn sắp đến. Mọi người hoảng loạn, và thay vì mua những thứ mình cần, họ vét sạch hết các kệ hàng. Những người đến trễ không thể mua được gì bởi chẳng có gì còn sót lại cả. Tính tham lam có thể rất tuyệt cho nền kinh tế, nhưng nó không giúp được gì nhiều cho loài người đang ở trong hoàn cảnh bất lợi.

Nói rộng ra, khi người ta cứ khăng khăng dự trữ của cải hay tự làm thỏa mãn lòng ham muốn vật chất, họ đã bỏ qua mất sự phong phú giàu có của cuộc sống. Những người đó sẽ hầu như chẳng bao giờ được thỏa mãn, và sau khi đã có được cái mình muốn, họ sẽ lại đi loanh quanh tìm những mẻ lớn khác.

Nhiều người nhận ra mình đang tham lam và che giấu bản chất thật của mình. Một người ham muốn quyền lực có thể sẽ trở thành chính trị gia. Để làm được điều đó, anh ta có thể sẽ phải lừa gạt những người khác và dựng nên một hình tượng đủ sức giúp anh ta có được thứ mình muốn. Anh ta có thể nói - và thậm chí tin - rằng mình muốn giúp đỡ mọi người. Anh ta có thể đánh bại những người lép vế và phát biểu trước công chúng về việc phản đối chạy theo quyền lực ngay cả khi chính anh ta là người thèm khát quyền lực.

Tham lam không nhất thiết là kinh khủng

Tính tham lam có thể phục vụ cho mục đích tích cực trong một vài hoàn cảnh. Một ví dụ tích cực là khi nó được thể hiện dưới dạng những động lực. Tính tham lam truyền cho người ta cảm hứng để thôi thúc bản thân đạt được những kết quả kinh tế và xã hội tốt hơn những gì đang có.

Lòng vị tha là một nguồn lực còn tốt hơn nữa để tạo ra những thay đổi tích cực, nhưng nó cần có thời gian để hình thành. Tính tham lam dễ dàng ăn khớp với sự tăng tiêu thụ hàng hóa. Xã hội của chúng ta được xây dựng nên và được nuôi dưỡng bởi những hành vi tham lam, mặc cho chúng ta có thích điều đó hay không. Nhu cầu muốn có của cải nhiều hơn và tốt hơn đã dẫn dắt cho các xã hội đạt tới những thành tựu ở mức độ cao nhất.

Các xã hội nào cố gắng vận hành mà không có tham lam và hệ thống thứ bậc đều sẽ tan rã trong cảnh hỗn loạn. Việc phân thứ bậc xã hội đương nhiên sẽ tạo ra bất bình đẳng, song những người có nhiều quyền lực hơn thường sẽ có những hành động để cải thiện cuộc sống của chúng ta.[2]

Hơn hai thế kỉ trước, Adam Smith, nhà kinh tế học và triết học, đã giải thích rằng những cá nhân nào hành động vượt ra khỏi những lợi ích cá nhân sẽ được ủng hộ bởi nền kinh tế và làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn. Tính tham lam đứng sau chủ nghĩa tư bản nghe có vẻ không hấp dẫn lắm, nhưng kết quả thường là đúng như ý muốn.[3]

Chúng ta đã thấy các ví dụ cho sự phồn thịnh này tại Mĩ vào những năm của thập niên 1980 và 1990 tại Phố Wall. Năng suất làm việc tăng cao và tỉ lệ thất nghiệp giảm thấp. Thị trường chứng khoán làm cho nhiều nhà đầu tư giàu lên trông thấy.

Khi bong bóng của cơn sốt kinh doanh trên mạng (dotcom bubble) vỡ tung và giá trị cổ phiếu lao dốc, người ta nhận ra rằng tính tham lam cũng có những hạn chế của nó. Năm 1999, các hộ gia đình Mĩ có tỉ lệ thực giữa giá trị tài sản sở hữu so với thu nhập (net worth-to- income ratio) là 6,3. Kể từ đó nó rơi xuống còn 5,3. Mặc dù hiện nay chúng ta đang có sự cải thiện tốt hơn mức trung bình trong dài hạn, nhưng chúng ta cũng đã thấy sự giảm sút về chất lượng sống ở một phần lớn những người thuộc tầng lớp trung lưu.

Các nhà đầu tư lạc quan cảm thấy rằng đây là một phần trong sự biến động lên xuống tự nhiên của thị trường, nhưng có lẽ sự đi xuống này là một lời cảnh báo về việc quá chạy theo những thứ ngoài nhu cầu thực của mình.

Liệu có thật là xấu không khi chúng ta ý thức rõ những giới hạn của bản thân và sống hòa hợp với những gì mình cần chứ không phải những thứ ta muốn?

Hãy sử dụng lòng tham như một lợi thế

1. Hãy nhận ra gốc rễ tạo nên lòng tham của bạn

Tham lam có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang gặp bất an khi đối phó với mọi việc trong cuộc sống.

Một người liên tục phải đi mua sắm có thể vì họ đang cố gắng lấp đầy khoảng trống cảm xúc hay nỗi bất an bằng vật chất. Nếu bạn thấy mình cứ chất đầy những chiếc giỏ mua hàng mỗi tuần, hãy nghĩ xem tại sao mình lại làm vậy. Thậm chí bạn có thể cần phải tìm sự trợ giúp từ chuyên gia để giải quyết những vấn đề này.

2. Hãy dùng lòng tham để dẫn dắt cho những thay đổi

Lòng tham cho bạn thêm động lực để leo lên những nấc thang kinh tế xã hội.

Người không hạnh phúc có thể thay đổi cuộc đời mình. Nếu bạn không thỏa mãn với chất lượng sống của mình, lòng ham muốn tích lũy của cải của bạn có thể là dấu hiệu để có một công việc mới tốt hơn hoặc khai thác tận dụng một ý tưởng nào đó.

3. Chia sẻ là quan tâm chăm sóc

Nếu sự ham muốn có nhiều của cải của bạn rốt cuộc giúp bạn trở nên giàu có và thành công, hãy dùng năng lực đó của mình để tìm đến chăm lo cho những người khác.

Khi bạn là người có địa vị, bạn có cơ hội tuyệt vời để tặng quà trở lại cho những người khác. Hãy nhìn những công việc thiện nguyện mà những người như Bill Gates và Oprah Winfrey đã làm khi họ có điều kiện.

Làm theo những bước này sẽ cho bạn một dịp để tự nhìn nhận lại bản thân mình và cho mình một cơ hội để làm thế giới tốt đẹp hơn.

Hãy đảo ngược khái niệm tham lam lại 

Hầu hết chúng ta đều sở hữu một xu hướng cơ bản là muốn những thứ mình không có. Thay vì xem đó là một lối tư duy tiêu cực, hãy nhìn nhận nó như một cơ hội để cải thiện cuộc sống của mình và của những người khác nữa.

Nguồn ảnh bìa: Nghệ sĩ Kĩ thuật số từ pixabay.com

Tài liệu tham khảo

[1]^Tâm lí học Hôm nay: Tham lam có phải là tốt?
[2]^Thời báo: Tham lam là Tốt: Khoa học đã Chứng minh
[3]^Nhà Kinh tế: Tham lam có phải là Tốt?


Nhằm tôn trọng TÁC GIẢ & DỊCH GIẢ, khi sao chép bài xin giữ nguyên thông tin này:

Dịch giả Aozora
Đối với tôi, trường học chưa bao giờ là cả thế giới, mà chính thế giới muôn màu này mới là trường học của đời mình.
Hãy tự biến mình thành bầu trời xanh cao rộng mà mọi người khi ngước nhìn lên đều mơ ước được chạm tay tới!